Υπάρχει ένα σημείο όπου η φιλοδοξία σταματά να είναι αρετή και αρχίζει να μοιάζει με αυτοκαταστροφή. Το 1973, οι Jethro Tull έφτασαν σε εκείνο το σημείο, και ο Ian Anderson το γνώριζε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον.
Πέντε άλμπουμ μέσα στην καριέρα τους, το συγκρότημα από το Blackpool είχε χτίσει μια ταυτότητα πάνω σε έναν ιδιαίτερο ήχο: βαριά blues επιρροή, τζαζ χρώματα, σκληρό rock σκελετό και το αμέσως αναγνωρίσιμο φλάουτο του Anderson. Με τα άλμπουμ This Was (1968), Stand Up (1969), Benefit (1970), Aqualung (1971) και Thick as a Brick (1972) πίσω τους, το συγκρότημα είχε κατακτήσει κοινό και κριτικούς. Όμως εκείνες οι αρχικές ιδέες είχαν αρχίσει να αδειάζουν, να τεντώνουν επικίνδυνα.
Παρίσι: η έμπνευση που δεν ήρθε
Η λύση φάνηκε να κρύβεται 500 μίλια μακριά από τις ταπεινές καταβολές του συγκροτήματος. Οι Jethro Tull κατέληξαν στο Παρίσι, σε ένα στούντιο όπου είχαν ηχογραφήσει προηγουμένως τόσο ο Cat Stevens όσο και ο Elton John. Η ελπίδα ήταν ότι η αύρα των μεγάλων ονομάτων θα πυροδοτούσε κάτι καινούργιο. Η γαλλική πρωτεύουσα, όμως, δεν είναι πάντα αυτό που φαντάζεσαι πριν φτάσεις εκεί.
Το “Paris syndrome” δεν χτυπά μόνο τους τουρίστες που περπατούν στα καλντερίμια ψάχνοντας τη λάμψη μιας κινηματογραφικής εκδοχής της πόλης. Χτυπά και μουσικούς που πηγαίνουν εκεί φορτωμένοι με προσδοκίες. Η έμπνευση αρνήθηκε να εμφανιστεί με παραγγελία, και αυτό που προέκυψε από εκείνες τις sessions ήταν κάτι που ακόμα και ο ίδιος ο Anderson θα χαρακτήριζε ως υπερβολικά περίπλοκο.
Ο λαβύρινθος του A Passion Play
Το A Passion Play, που κυκλοφόρησε το 1973, είναι ένα από τα πιο φιλόδοξα και ταυτόχρονα πιο αμφιλεγόμενα κεφάλαια στη δισκογραφία των Jethro Tull. Ένα ενιαίο, αδιάσπαστο κομμάτι που εκτείνεται σε ολόκληρη τη διάρκεια του δίσκου, γεμάτο αφηγηματικές στροφές, αλλαγές διάθεσης και μουσικά μοτίβα που διαπλέκονται ασταμάτητα. Ο Anderson έσπρωχνε την ιδέα του concept album στα άκρα της — πολύ πέρα από εκεί που είχε φτάσει ακόμα και το Thick as a Brick.
Το αποτέλεσμα χώρισε κοινό και κριτικούς στα δύο. Κάποιοι είδαν μια τολμηρή καλλιτεχνική πράξη, μια άρνηση συμβιβασμού με τις απαιτήσεις της αγοράς. Άλλοι διέγνωσαν μια μπάντα που είχε χαθεί μέσα στον ίδιο της τον λαβύρινθο. Και οι δύο απόψεις περιέχουν μέρος της αλήθειας.
Αυτό που παραμένει αδιαμφισβήτητο είναι ότι το A Passion Play αποτελεί ένα από τα πιο ειλικρινή ντοκουμέντα μιας μπάντας που αρνήθηκε να επαναλάβει τον εαυτό της — ακόμα κι αν αυτό σήμαινε να φτάσει στα όρια της ίδιας της συνοχής της. Ο Anderson το παραδέχτηκε αργότερα: ήταν πολύ. Αλλά το “πολύ” σπάνια έχει ενδιαφέρει τους ανθρώπους που αξίζει να ακούς.