Το progressive rock εμφανίστηκε λίγο αργότερα από το ψυχεδελικό ροκ στην Αγγλία. Οι μπάντες του είδους πειραματίστηκαν με όργανα εκτός του καθιερωμένου σετ κιθάρας–μπάσου–ντραμς, και εισήγαγαν νέες μορφές στη δομή των τραγουδιών.
Πέρα από το τρίλεπτο τραγούδι
Συγκροτήματα όπως οι Beatles, οι Pink Floyd, οι Moody Blues, οι Deep Purple και οι Golden Earring πειραματίστηκαν με έγχορδα ορχήστρας, πνευστά, ακόμη και πλήρεις ορχήστρες. Τα rock συγκροτήματα του είδους ξεπέρασαν κατά πολύ το ως τότε καθιερωμένο τρίλεπτο διάρκειας ενός τραγουδιού, ηχογραφώντας πιο περίπλοκα στη δομή κομμάτια, με συγχορδίες βασισμένες ενίοτε στην τζαζ και σε υποείδη της, όπως η φιούζιον.
Οι επιρροές έρχονταν από πολλά είδη — κλασική, τζαζ, ηλεκτρονική μουσική — και τα τραγούδια είχαν μεγαλύτερη ποικιλία απ’ ό,τι σε άλλα ροκ υποείδη: από ήρεμα και πλούσια σε μελωδία, έως ατονικά, παράφωνα και περίπλοκα κομμάτια.
Τα άλμπουμ του progressive rock αντιμετωπίστηκαν σαν ενιαία συνθέσεις και όχι σαν απλές συλλογές τραγουδιών — μερικά κομμάτια ξεπερνούσαν ακόμη και τα 20 λεπτά διάρκειας.
Μια ρήξη με το mainstream format των 3 λεπτών
Γνωστά συγκροτήματα progressive rock
- Barclay James Harvest
- Camel
- Caravan
- Van Der Graaf Generator
- Pink Floyd
- Emerson, Lake & Palmer
- Faust
- Genesis
- Gentle Giant
- Gong
- Jethro Tull
- King Crimson
- Magma
- The Nice
- Pavlov’s Dog
- Rush
- Eloy
- Soft Machine
- Yes